Web Sitesi Yaptırırken Ajansa Sorulması Gereken 10 Kritik Soru
Yeni bir kurumsal web sitesi veya e-ticaret platformu yaptırmak, bir işletmenin dijital dünyadaki en büyük yatırımıdır. Ancak sektörde çok fazla "merdiven altı" ajans veya freelance çalışan bulunmaktadır. Birkaç bin lira ucuza yaptırdığınızı sandığınız bir web sitesi, 1 yıl sonra size kapanan bir domain, verilemeyen kodlar ve kaybedilmiş müşteriler olarak geri dönebilir.
Sözleşmeyi imzalamadan ve ön ödemeyi yapmadan önce, karşınızdaki web tasarım ajansına mutlaka sormanız (ve yazılı cevap almanız) gereken en kritik soruları sizin için derledik.
1. "Bana 50 Dolarlık Hazır Tema Mı Satıyorsunuz Yoksa Özel Mi Kodluyorsunuz?"
Birçok "sözde" ajans, uluslararası tema marketlerinden (ThemeForest vb.) 50 dolara hazır bir WordPress şablonu satın alır, logonuzu ekler ve size 50.000 TL fatura keser.
Neden Kötüdür? Hazır temaların içinde binlerce satır çöp kod, kullanmayacağınız yüzlerce eklenti vardır. Çok yavaş çalışırlar, sürekli hacklenirler ve rakipleriniz de aynı temayı 50 dolara alıp sizinle aynı görünen bir site kurabilir. Gerçek bir premium ajans, sitenizi "Custom Design" (Özel Tasarım) olarak markanızın ruhuna göre sıfırdan çizer ve sadece size özel temiz (Clean Code) kodlar.
2. "Domain, Hosting ve Kaynak Kodları Kime Ait Olacak?"
İşletmelerin yaşadığı en büyük mağduriyet budur. Ajans siteyi yapar, ancak Domain'i (alan adınızı) ve Hosting'i kendi üzerine kaydeder. İleride ajansla çalışmayı bırakmak istediğinizde "Kodları ve Domaini vermem, bu site benim sunucumda kiralık" diyerek sizi rehin alır.
Olması Gereken: Domain (isim hakkı) mutlaka şirket yöneticisinin TC'si veya vergi levhası üzerine tescil edilmelidir. Anlaşmada "Web sitesinin tüm kaynak kodlarının ve fikri mülkiyet haklarının müşteriye teslim edileceği" açıkça yazmalıdır.
Websitex Pro Uzman Görüşü
Biz hiçbir müşterimizi kendi altyapımıza mahkum (Vendor Lock-in) etmeyiz. Teslim ettiğimiz projelerin tüm kodları açıktır ve lisansları firmaya aittir. Müşteri memnun kaldığı için bizimle kalmalıdır, kodlarını alamadığı için değil.
3. "Site Yayına Girdikten Sonra Yıllık Gizli Maliyetler Var mı?"
Siteyi 20.000 TL'ye çok ucuza anlaştığınızı sanırsınız. Bir yıl sonra ajans size "Yıllık Bakım, Lisans ve Sunucu Yenileme Bedeli" adı altında 30.000 TL'lik bir fatura gönderir.
Ajansa açıkça sorun: Birinci yılın sonunda sadece piyasa standartlarındaki Sunucu (Hosting) ve Domain yenileme bedelini mi ödeyeceğim, yoksa size ekstra bir 'Ajans Komisyonu' veya 'Yazılım Lisans Bedeli' ödemek zorunda mıyım? Gerçek bir özel yazılımda yıllık lisans kirası olmaz.
4. "Tasarım Sadece Mobil Uyumlu mu Yoksa Mobile-First mi?"
Bu ince bir detaydır. "Responsive" (Mobil Uyumlu) tasarım, sitenin bilgisayarda yapılıp telefona sıkıştırılmasıdır ve genellikle mobilde yavaştır. "Mobile-First" (Mobil Öncelikli) tasarım ise, işe doğrudan telefon ekranı kodlanarak başlanmasıdır.
İnternet trafiğinin %70'inden fazlasının mobil olduğu ve Google'ın sitenizi mobil versiyonuna göre değerlendirdiği (Mobile-First Indexing) bir çağda, tasarımın mobilden başlayarak kodlanmasını garanti altına alın.
5. "SEO Uyumlu Diyorsunuz, Gerçekte Hangi SEO Kriterlerini Karşılıyorsunuz?"
Piyasadaki her ajans "SEO Uyumlu Site Yapıyoruz" der. Onlara şunu sorun:
"SEO uyumu derken H1-H2-H3 başlık hiyerarşisini kuruyor musunuz? Resimleri WEBP formatına dönüştürüp Alt Tag ekliyor musunuz? Schema.org yapısal veri (Rich Snippets) kodlamalarını yapıyor musunuz?"
Eğer ajans bu terimlere boş gözlerle bakıyorsa, o site Google'da hiçbir zaman bulunamayacak demektir. Temel On-Page SEO (Site İçi SEO) ayarları yapılmadan teslim edilen bir site, ormanın derinliklerine inşa edilmiş, yolu olmayan bir dükkan gibidir.
6. "İçerikleri Siz mi Gireceksiniz Yoksa Bize Boş Kutu mu Teslim Edeceksiniz?"
Birçok firma web sitesi anlaştığında sitenin dopdolu geleceğini sanır. Ancak teslim günü geldiğinde ajans "Alın panel şifreniz, yazıları ve ürün resimlerini buradan yüklersiniz" diyerek boş (Lorem Ipsum yazılarıyla dolu) bir site teslim eder.
İçerik girmek sanıldığı kadar kolay değildir; boyutların ayarlanması, SEO uyumlu metinlerin yerleştirilmesi uzmanlık ister. Sözleşmeye mutlaka "Sayfa içerikleri ve görselleri ajans tarafından profesyonelce yerleştirilmiş olarak (Anahtar Teslim) teslim edilecektir" maddesini ekletin.
7. "Sayfa Yüklenme Hızı (PageSpeed) İçin Bir Garantiniz Var mı?"
Google PageSpeed Insights testinden 20-30 puan alan, tıkladıktan 6 saniye sonra açılan bir site, satışı baştan bitirir. Ajansa şunu sorun: "Sitem bittiğinde Google Hız Testinden Mobilde ve Masaüstünde en az 80-90 üzeri yeşil skor almayı garanti ediyor musunuz?" Hazır tema kullanan ajanslar bu garantiyi veremezler, yalnızca özel (Clean Code) kodlama yapan profesyonel ajanslar sitenin ışık hızında açılmasını sağlayabilir.
8. "Sistem Ölçeklenebilir mi? İleride E-Ticaret Eklemek İstersem Ne Olur?"
Bugün sadece kurumsal bir tanıtım sitesi istiyor olabilirsiniz. Ancak 2 yıl sonra ürünlerinizi online satmaya (E-Ticaret) karar verirseniz ne olacak? Eğer ajans sizi kapalı kutu bir sisteme hapsetmişse "Bu siteye e-ticaret eklenmez, sıfırdan site yapmamız lazım" diyecektir. Sitenizin altyapısının API'lara ve gelecekteki geliştirmelere açık (Scalable) olduğundan emin olun.
Özet ve Check-List
Ajansla Sözleşme Masasında Kontrol Etmeniz Gerekenler
- Hazır Tema Yok: Tasarım firmamıza özel (Custom) çizilecek.
- Sahiplik: Domain, Hosting ve Kaynak Kodlar firmamıza devredilecek.
- Gizli Ücret Yok: Yıllık lisans kiralama veya saçma sapan aidatlar olmayacak.
- Google SEO: Tüm Schema.org ve On-Page ayarları tam teslim edilecek.
- Hız Garantisi: Google PageSpeed skoru yeşil alanda (80+) olacak.
Sürpriz Maliyetler Olmadan, Tamamen Size Ait Bir Proje
Hazır şablonlarla ve gizli lisans bedelleriyle uğraşmaktan yoruldunuz mu? Websitex Pro olarak, hiçbir hazır araç kullanmadan, kodları ve hakları %100 size ait olan, ışık hızında açılan özel projeler geliştiriyoruz. Sürecin her adımında şeffaflık garantisi için bizimle tanışın.
Şeffaf Teklif AlınSıkça Sorulan Sorular (SSS)
Web sitesinin kaynak kodları kime ait olacak?
Bu en önemli sorudur. Eğer ajans size kodları ve lisansları vermiyorsa, aslında siteyi satın almıyor, kiralıyorsunuz demektir. Ajansla yolları ayırdığınızda siteniz kapanır. Kaynak kodlarının size devredileceğinden emin olun.
Sitem hazır şablon (tema) ile mi yoksa özel olarak mı kodlanacak?
Hazır temalar (50 dolara satılan şablonlar) yavaştır, güvensizdir ve rakiplerinizle aynı görünmenize sebep olur. Profesyonel bir ajans, markanızın kimliğine göre (Custom Design) sıfırdan tasarım ve kodlama yapmalıdır.
Site yayına girdikten sonra yıllık ne kadar ödeme yapacağım?
Birçok ajans ilk kurulumu ucuz tutar ancak her yıl 'Lisans yenileme, bakım ücreti' adı altında fahiş faturalar çıkarır. Sadece zorunlu Domain ve Hosting maliyetlerini mi, yoksa ekstra ajans komisyonu mu ödeyeceğinizi baştan netleştirin.
Sitem mobil öncelikli (Mobile-First) mi tasarlanacak?
Sadece 'Mobil Uyumlu' (Responsive) olması yetmez. Google, sitenizin sıralamasını mobil versiyonuna göre belirler. Tasarımın doğrudan telefon ekranları düşünülerek (Mobile-First) başlanıp başlanmadığını sorun.
Site içeriklerini (yazıları ve resimleri) kim girecek?
Pek çok ajans sadece boş çerçeveyi teslim edip kaçar, 'Yazıları siz panelden girersiniz' der. İçerik yerleşimi profesyonel bir iştir. Ajansın siteyi anahtar teslim (içerikleriyle birlikte) verip vermediğini sorun.
İleride siteye yeni bir dil veya modül eklemek istersem ne olur?
Ölçeklenebilirlik (Scalability) çok önemlidir. Sitenizin altyapısının kapalı kutu (Wix vb.) mu yoksa gelecekte E-ticaret veya çoklu dil eklenmeye müsait açık bir sistem mi olduğunu öğrenin.
Proje süresince muhatabım kim olacak?
Satış aşamasında sizinle ilgilenen yönetici, iş alındıktan sonra ortadan kaybolmamalıdır. Size atanacak bir 'Proje Yöneticisi' olup olmadığını mutlaka sorun.